1
00:00:01,251 --> 00:00:06,542
I-EPILOGUE: UKUFA KOMBUSO

2
00:00:08,967 --> 00:00:13,428
ENgilandi, ngo-August 1882,
Ukuphela Kwezimpi ZakwaZulu.

3
00:00:13,597 --> 00:00:17,642
Endlini yaKhe
I-Imperial Majesty, iNdlovukazi uVictoria.

4
00:00:17,809 --> 00:00:20,409
Futhi phakathi kokushuba
umkhankaso wokukhangisa, ongakaze ubonwe

5
00:00:20,433 --> 00:00:22,974
kanye nezindaba zomphakathi ku
idolobha Zulu laseNingizimu Afrika.

6
00:00:23,148 --> 00:00:26,813
Kwaba nomhlangano oyingqophamlando
phakathi kweNdlovukazi, amaKhansela,

7
00:00:26,985 --> 00:00:31,065
ezombusazwe kanye nezempi kanye
ehluliwe yadingiswa iNkosi yamaZulu.

8
00:00:31,240 --> 00:00:35,403
Ufike negoli elilodwa.
"Bengifuna umbuso ubuye."

9
00:00:35,911 --> 00:00:40,787
Ubukhosi Bakhe, Ubukhosi Bakhe
Cetshwayo Kampande Zulu.

10
00:00:42,459 --> 00:00:44,167
Ndlovukazi.

11
00:01:09,403 --> 00:01:11,526
Ubukhosi Bakhe ngiyabonga
Ubukhosi Bakhe Bobukhosi

12
00:01:11,697 --> 00:01:13,570
ukwamukelwa okuhle kuwe
kwaba khona lapha eBrithani.

13
00:01:14,408 --> 00:01:19,200
Lindela ukuba lapha ukuze uqinisekise
isivumelwano sobungani kakade.

14
00:01:19,454 --> 00:01:22,242
ONgangezwe Lakhe, the
IKhabhinethi yamaKoloni

15
00:01:22,416 --> 00:01:25,785
cabanga noma yisiphi isenzo sobubele
ukubukela phansi usongo lwamaZulu.

16
00:01:27,254 --> 00:01:29,377
Nkosikazi, Madoda.

17
00:01:30,549 --> 00:01:34,796
Ukukhathazeka kwethu akugcini lapho
izingxoxo zendawo nje

18
00:01:35,012 --> 00:01:37,467
kuthiwa yinkosi ehluliwe.

19
00:01:37,639 --> 00:01:40,177
Sibizelwe ukuvikela i-Afrika.

20
00:01:40,601 --> 00:01:45,309
Ngicabanga ukuthi kuwumsebenzi wethu omkhulu ukuvikela
inhlalakahle yabantu bakithi

21
00:01:45,480 --> 00:01:48,268
ababenze amakoloni laba
amazwe akude,

22
00:01:48,442 --> 00:01:51,242
njengalezo zezizwe zamaKafir
owasiphathisa ukuthunywa

23
00:01:51,266 --> 00:01:52,812
ukuletha ukuthula kuleli zwe,

24
00:01:53,238 --> 00:01:56,738
lokho kucekeleke phansi
eminyakeni engu-60 edlule

25
00:01:56,950 --> 00:02:00,319
kokunye okwesabeka kakhulu
imibuso yezempi eyake yadalwa,

26
00:02:00,621 --> 00:02:02,827
Umbuso kaShaka Zulu,

27
00:02:03,874 --> 00:02:07,622
lapha emelelwe yi-
indlalifa efanele, iNkosi uCetshwayo.

28
00:02:09,171 --> 00:02:11,210
USolwazi Bramston.

29
00:02:12,925 --> 00:02:15,131
Shaka Zulu, Mhlonishwa.

30
00:02:16,345 --> 00:02:20,045
Yebo, umsunguli omkhulu
isizwe kanye noMbuso kaZulu.

31
00:02:20,265 --> 00:02:23,302
Umbuso phakathi kuka-1816 no-1828.

32
00:02:23,644 --> 00:02:27,344
Ngokuqinisekile enye yezinkulu
ongqondongqondo bezempi emlandweni,

33
00:02:27,564 --> 00:02:31,064
ezingeni likaKhesari
noma u-Alexander Omkhulu.

34
00:02:31,818 --> 00:02:34,226
Uma uthanda,
cabanga ikhono.

35
00:02:34,404 --> 00:02:38,153
Le African Achilles yamashumi amabili
ekhulwini, uShaka Zulu.

36
00:02:40,202 --> 00:02:43,986
Eminyakeni engaphansi kweyi-12, yena
iguqule i-idyllic embalwa

37
00:02:44,665 --> 00:02:47,037
futhi ngokuqhathaniswa
abelusi abangenabungozi,

38
00:02:47,251 --> 00:02:50,951
okwakuphambene ngokwemvelo
kunoma yiluphi uhlobo lwempi,

39
00:02:51,296 --> 00:02:56,753
ebuthweni laseSpartan elinabangaphezu kwalokho
Amaqhawe angama-80,000 angapheli.

40
00:02:57,344 --> 00:03:02,302
Futhi wandisa ithonya layo ukuze
cishe yonke iNingizimu-mpumalanga Afrika.

41
00:03:02,599 --> 00:03:06,051
Umbuso ofana nalowo we
Napoleon, ekwandiseni namandla,

42
00:03:06,520 --> 00:03:09,225
kanye nelikaGenghis
Khan, ngesihluku.

43
00:03:10,482 --> 00:03:12,689
ONgangezwe Lakhe, Madoda.

44
00:03:13,277 --> 00:03:17,570
Umshini wempi owenziwe ngu
UShaka Zulu wayengumuntu oyedwa.

45
00:03:17,739 --> 00:03:20,444
Owasinda ekufeni kwakhe
iminyaka engaphezu kwengxenye yekhulu.

46
00:03:20,617 --> 00:03:25,244
Yebo, umqhele unqotshiwe
kuye kodwa okwesikhashana.

47
00:03:25,497 --> 00:03:27,988
Kungase kuvele futhi
vuka izikhathi eziningi,

48
00:03:28,166 --> 00:03:30,124
uma singabhubhisi
kube kanye.

49
00:03:30,836 --> 00:03:32,828
Futhi ngani?

50
00:03:37,968 --> 00:03:41,918
Ngoba inkosi uShaka yayinjalo
hhayi umuntu ofayo ojwayelekile!

51
00:03:43,640 --> 00:03:47,555
KwakunguMesiya!
"Umfanekiso waphezulu!"

52
00:03:48,812 --> 00:03:52,810
Njenge-African Mephistopheles,
wakhazimulisa amaZulu

53
00:03:52,983 --> 00:03:57,312
esikhundleni semiphefumulo yabo, bethatha
amandla okuphila nokufa,

54
00:03:57,487 --> 00:04:00,025
egazini elingapheli
kanye nenkundla yempi enonya.

55
00:04:04,786 --> 00:04:06,494
ONgangezwe Lakhe.

56
00:04:08,749 --> 00:04:14,123
Nkosikazi, usongo luyiqiniso
futhi isinqumo sisobala.

57
00:04:14,379 --> 00:04:18,247
IKhabhinethi yamaKoloni iphakamisa ukuthi
abunjwe embusweni wakwaZulu

58
00:04:18,509 --> 00:04:21,844
ukubhujiswa okuqhubekayo
nokufuduka

59
00:04:21,845 --> 00:04:23,885
izinhlelo zempi nezomnotho.

60
00:04:24,598 --> 00:04:28,678
Ngaleyo ndlela siyakholwa ukuthi amaZulu
abantu, baphucwe ubuholi obuphakathi,

61
00:04:28,936 --> 00:04:30,845
buyela embusweni
yenjabulo engenangozi

62
00:04:31,021 --> 00:04:34,390
engangikujabulela ngaphambili
UShaka uyahlanya.

63
00:04:34,983 --> 00:04:39,941
Ngivumelana noKimberley.
Uma amaZulu enganikeli,

64
00:04:40,280 --> 00:04:43,115
Kumele sibabhubhise siqede inkinga.
Yilokho engikucabangayo.

65
00:04:43,659 --> 00:04:45,947
Kungcono ngicabange ukuthi sinjalo
ukukwenzela umusa.

66
00:04:46,119 --> 00:04:49,738
Ukubuyela egejeni kufanele kube
ekwelapheni laba bantu abagangayo.

67
00:04:50,582 --> 00:04:54,117
Bangaze babusiswe
ngempucuko encane.

68
00:04:59,591 --> 00:05:03,340
Uyangifuna
humusha, makhosi ami?

69
00:05:03,679 --> 00:05:07,427
Akudingekile, mnumzane. Thina
kuncane esifana ngakho,

70
00:05:07,683 --> 00:05:11,894
ikakhulukazi ekukhulelweni
yenhlonipho yomuntu.

71
00:05:12,855 --> 00:05:16,354
Ngiyabonga, besifazane kanye
madoda, ngeseluleko senu.

72
00:05:24,366 --> 00:05:26,193
Ngibona kakhulu.

73
00:05:36,837 --> 00:05:39,375
Ngitshele,

74
00:05:39,631 --> 00:05:43,843
Wenzani uShaka
IsiZulu sikhuluma ngawe?

75
00:05:44,595 --> 00:05:49,720
Ungomunye walawo madoda ambalwa anawo
isibindi sokuphila izimiso

76
00:05:50,058 --> 00:05:55,349
futhi bagxilise amaphupho abo kuwo
izinhliziyo zabantu bakubo.

77
00:05:56,148 --> 00:06:01,225
Yingakho singakwazi ukunikeza
babuyisele umbuso.

78
00:06:01,570 --> 00:06:05,153
Namuhla, uShaka Zulu
ephila kakhulu kunakuqala.

79
00:06:07,326 --> 00:06:10,410
Amandla akhe ezempi
isanqoba.

80
00:06:10,996 --> 00:06:13,154
Wena uyiNkosi,

81
00:06:13,457 --> 00:06:16,660
kodwa umoya we
ohola abantu.

82
00:06:18,504 --> 00:06:21,540
Ngingumuntu ongokoqobo
mnumzane, oPhezulu.

83
00:06:23,383 --> 00:06:27,167
Ngeke sisungule i
umbimbi nenganekwane.

84
00:06:27,554 --> 00:06:32,893
Futhi ngakho uMbuso owadalwa ngu
Shaka Zulu eminyakeni engamashumi ayisithupha edlule...

85
00:06:33,310 --> 00:06:35,184
yahlakazwa.

86
00:06:35,812 --> 00:06:40,973
Indawo yeNkosi yahlukaniswa
futhi ibekwe ngaphansi kokuqondisa kweBritish,

87
00:06:41,318 --> 00:06:45,482
umphumela wokuphatha budedengu kwezombusazwe kanye
ukugxambukela kwabamhlophe

88
00:06:45,656 --> 00:06:50,733
ekungqubuzaneni okulandelayo
ekugcineni awubhubhise umndeni kaShaka.

89
00:06:52,329 --> 00:06:55,780
Kusukela ngaleso sikhathi amaZulu
abantu babengaphuphi neze

90
00:06:55,958 --> 00:07:00,335
ngesithunzi nangenkazimulo
enikezwe inkosi yodumo.

91
00:07:02,047 --> 00:07:04,882
Lena indaba yakhe!

92
00:07:16,645 --> 00:07:20,096
SHAKA ZULU

93
00:08:11,783 --> 00:08:15,733
ININGIZIMU AFRIKA - 1822

94
00:08:23,587 --> 00:08:25,710
Isikhathi sokuqala abaseYurophu bazizwa.

95
00:08:25,881 --> 00:08:30,175
Umthelela weShaka
umshini wempi wawungo-1823.

96
00:08:31,595 --> 00:08:34,168
Inkosi uZulu yayikhona
ukuphakama kwamandla akhe,

97
00:08:34,723 --> 00:08:37,392
kodwa njengamanye ama-depots ezempi.

98
00:08:37,601 --> 00:08:42,014
UShaka waba yinduna futhi
isisulu sombuso wakhe.

99
00:08:42,773 --> 00:08:45,809
Ukuba umbuso odaliwe
ngolaka.

100
00:08:46,276 --> 00:08:50,488
Ngangidinga isenzo sempi
manje ukuhlala uphila.

101
00:09:10,801 --> 00:09:16,388
UShaka wayehlasele futhi wazithoba
zonke izindawo ezingomakhelwane,

102
00:09:16,640 --> 00:09:19,890
ukuhlanganisa izizwe ezinqotshiwe
esizweni esisodwa samaZulu.

103
00:09:21,061 --> 00:09:23,303
Kodwa uShaka wayedinga izisulu eziningi,

104
00:09:23,689 --> 00:09:26,310
Hhayi nje ukwanelisa eyakhe
ukuthambekela kwempi,

105
00:09:27,067 --> 00:09:29,938
kodwa futhi ukugcina
ibutho lahlala.

106
00:09:31,029 --> 00:09:33,781
Amanye amasosha axoshwa

107
00:09:34,157 --> 00:09:37,194
ukwandisa futhi
enothisa umbuso.

108
00:09:37,911 --> 00:09:39,904
Futhi ngokwenza kanjalo,

109
00:09:40,122 --> 00:09:46,326
labo ababengafuni ukuzithoba
Uhulumeni kaZulu wabalekela isibhicongo,

110
00:09:46,670 --> 00:09:48,912
ehlasela abanye endleleni.

111
00:09:49,882 --> 00:09:51,958
Imiphumela yalokhu kuquleka

112
00:09:52,426 --> 00:09:55,380
abathintanga umuzi kuphela
ababeqondiswe kukho,

113
00:09:56,680 --> 00:09:59,000
kodwa futhi nakubahlali baseBrithani
weKoloni yaseKapa,

114
00:09:59,057 --> 00:10:02,058
lokho kwaqala
andise ngasenyakatho.

115
00:10:03,770 --> 00:10:07,056
Kwase kungenakugwenywa
ukuthi ngokushesha noma kamuva

116
00:10:07,232 --> 00:10:09,521
imibuso emibili
babhekane.

117
00:10:10,777 --> 00:10:15,605
UMbusi weKoloni yaseKapa,
UCharles Somerset, waphoqwa

118
00:10:15,824 --> 00:10:18,113
ukuthumela okuphuthumayo
ukuxhumana eLondon.

119
00:10:18,577 --> 00:10:20,451
"EyeNkosi uHenry Bathurst."

120
00:10:20,871 --> 00:10:24,821
UNobhala Wezwe Wezempi ku
amaKoloni Obukhosi Bakhe.

121
00:10:25,000 --> 00:10:28,120
Nkosi ethandekayo, ngenxa yalokho
isicelo sobukhosi bakhe

122
00:10:28,378 --> 00:10:31,712
ukuxhumana ngokubhala,
ukusola kwami ikusasa

123
00:10:31,882 --> 00:10:34,254
weCrown Colony of
iCape of Good Hope,

124
00:10:35,177 --> 00:10:38,012
Ngicela imvume yokuthumela
amanothi alandelayo,

125
00:10:38,180 --> 00:10:42,972
mayelana nosongo lwesizwe samaZulu
ngaphansi kombuso wenkosi uShaka Zulu.

126
00:10:50,359 --> 00:10:54,439
Selokhu wenyuka esihlalweni sobukhosi
amaZulu ngo-1816,

127
00:10:55,364 --> 00:10:58,448
UShaka wakha enye yazo
imibuso enamandla kakhulu

128
00:10:58,700 --> 00:11:00,942
ukuthi umAfrika
izwekazi alizange lazi.

129
00:11:19,096 --> 00:11:20,424
Esikhathini esingaphansi kweminyaka eyisithupha,

130
00:11:20,639 --> 00:11:26,060
Okuncane nokungabalulekile
isizwe saphuma singekho.

131
00:11:26,228 --> 00:11:29,846
Futhi waqamba igama ku-
isizwe esinamandla onke,

132
00:11:30,023 --> 00:11:33,855
ihlelwe ngendlela embi
umshini wezempi.

133
00:11:34,987 --> 00:11:38,106
UShaka waziwa ngokuthi
umbulali omkhulu,

134
00:11:38,490 --> 00:11:43,318
i-ogre embi, ukomela kwayo
ukunqoba akunamingcele.

135
00:11:44,496 --> 00:11:47,165
Gcwalisa izwe
ngegazi elingenacala,

136
00:11:47,583 --> 00:11:50,500
enganaki okungcwele kakhulu
izibopho zothando,

137
00:11:51,086 --> 00:11:54,621
ukubeka ubaba endodeni,
umfowabo ngokumelene nomfowabo,

138
00:11:55,048 --> 00:11:58,215
ekuchithekeni kwegazi elidelela noma iyiphi incazelo.
" ENGLAND JUNE 1823."

139
00:11:59,636 --> 00:12:02,721
"Ngiyaxolisa ukukwazisa uMhlonishwa
Lungu engibikelwe ngalo"

140
00:12:07,477 --> 00:12:11,309
ukuthi uShaka Zulu
usongo kungenzeka luyeza maduze

141
00:12:11,565 --> 00:12:14,898
"eqonde kwabamhlophe,
ehlala ezindaweni eziphakeme."

142
00:12:15,402 --> 00:12:20,479
"MAJESTY'S COUNTRY HOUSE JORGE IV " Uma lokho
kwenzeka, iKapa lizobe lingavikelekile.

143
00:12:20,991 --> 00:12:24,490
Futhi emseni we
ama-barbarians angathandeki.

144
00:12:25,495 --> 00:12:28,069
Ngithumela ngenhlonipho
lolu daba oluphuthumayo

145
00:12:28,248 --> 00:12:31,913
ukuze kucatshangelwe wena
Ubukhosi Nobukhosi Bakhe,

146
00:12:32,461 --> 00:12:34,916
Isayinwe, Sir Charles Somerset,

147
00:12:35,422 --> 00:12:38,791
UMbusi waseKapa
Ikoloni, i-Afrika yamaKoloni.

148
00:12:39,092 --> 00:12:42,296
Cape Town, Januwari 7, 1823." Yakhe
INkosi yavuka,

149
00:12:59,279 --> 00:13:01,651
ngemva kobusuku obuhle bokuphumula.

150
00:13:09,206 --> 00:13:10,617
Nkosi Bathurst,

151
00:13:11,416 --> 00:13:14,536
- ONgangezwe Lakho uzoyithola kuqala.
- Ngiyabonga.

152
00:13:36,358 --> 00:13:39,608
Kuwe, kuyahamba.

153
00:13:44,074 --> 00:13:47,277
Sawubona, Nkosi.

154
00:13:51,164 --> 00:13:54,118
- Ingabe kunjalo, Nkosi Henry?
-Mnu?

155
00:13:54,877 --> 00:13:57,498
Isisho sakhe, Nkosi Henry.

156
00:13:57,671 --> 00:14:00,957
Ayikuvumeli
usuku oluhle.

157
00:14:15,480 --> 00:14:17,272
Kwanele!

158
00:14:22,487 --> 00:14:24,480
Sobonana kamuva, ebusuku.

159
00:14:38,086 --> 00:14:42,333
Sonke siyalalela,
Nkosi Henry.

160
00:14:43,258 --> 00:14:47,173
Kungamakoloni, mnumzane. It
kubonakala sinenkinga encane.

161
00:14:47,846 --> 00:14:52,555
Ikhabhinethi yakhe ibonakala inakho njalo
izinkinga ezincane namakoloni,

162
00:14:53,352 --> 00:14:59,105
Akusikho, Nkosi Henry?
- Hhayi-ke, leli yiKhabhinethi yamaKoloni

163
00:14:59,733 --> 00:15:01,602
futhi iphahlazeka nge
ama-boilers abilayo,

164
00:15:01,610 --> 00:15:04,943
Ngakho ngezinye izikhathi siyasha.

165
00:15:05,906 --> 00:15:08,029
Ubani lesi sikhathi? AbaseCanada?

166
00:15:08,575 --> 00:15:12,110
Cha, mnumzane. Ngenhlanhla, yini esele
yaseNyakatho Melika isekhona,

167
00:15:12,579 --> 00:15:14,904
ukusho kanjalo, ku
intende yezandla zethu.

168
00:15:16,792 --> 00:15:18,950
Ngesaba ukuthi kuse-Afrika, mnumzane.

169
00:15:20,921 --> 00:15:25,962
Ngathola incwadi ephazamisa kakhulu
kusuka eLord Somerset, eKapa.

170
00:15:30,848 --> 00:15:34,014
Inobudlelwano namaZulu.

171
00:15:34,476 --> 00:15:36,268
AmaZulu?

172
00:15:37,187 --> 00:15:42,430
Ngabe usho ukuthi iKoloni
IKhabhinethi yoMbuso WaseBrithani.

173
00:15:42,860 --> 00:15:47,687
Ngabe ubheka isizwe sama-savages
abahamba nqunu inkinga?

174
00:15:49,825 --> 00:15:52,826
Yeka into engakholeki
umbhedo, Nkosi Henry!

175
00:15:54,288 --> 00:15:57,205
Bangaphezu kwesizwe.

176
00:15:58,166 --> 00:16:02,793
Siyakholwa ukuthi siyikho
ngaphambi kombuso ohloniphekile

177
00:16:02,963 --> 00:16:06,664
ingxenye yesine yesigidi
lalabo abahamba nqunu.

178
00:16:08,969 --> 00:16:12,385
Ngempela? Bayanda ngempela...

179
00:16:14,099 --> 00:16:16,092
Ngokufanayo nonogwaja!

180
00:16:19,188 --> 00:16:20,765
Nkosi!

181
00:16:21,690 --> 00:16:23,350
Nkosi!

182
00:16:25,068 --> 00:16:29,113
Kukhona okungenzeka ukuthi
amaZulu ahlasela eKapa.

183
00:16:29,489 --> 00:16:34,780
Uma lokho kwenzeka, kuzodingeka sibhekane
nabambalwa balabo onogwaja,

184
00:16:35,287 --> 00:16:39,865
ngomyalo ka
uhlanya okuthiwa uShaka.

185
00:16:41,919 --> 00:16:44,706
Bese... Thumela ukuqinisa.

186
00:16:45,255 --> 00:16:47,960
Sesivele sacabanga
ngalokho, mnumzane.

187
00:16:48,967 --> 00:16:51,589
Kodwa uhambo oluya
iKapa lide,

188
00:16:51,762 --> 00:16:56,673
ibanga lika-9600 km nezinyanga ezine
wesikebhe, ukunemba.

189
00:16:57,351 --> 00:17:00,554
Ngesaba ukuthi uma siqeda
ukufundisa amasosha amasha

190
00:17:00,771 --> 00:17:04,555
kwezobuciko obufana nempi base
abomdabu futhi ubathumele khona,

191
00:17:05,400 --> 00:17:07,523
kuzobe sekwephuze kakhulu.

192
00:17:08,320 --> 00:17:10,111
Bese,

193
00:17:10,447 --> 00:17:14,694
ukudlulisa ezinye Bengali
amasosha aseNdiya.

194
00:17:15,786 --> 00:17:20,495
- Futhi silahlekelwa iNdiya?
- Bese usebenzisa ama-mercenaries.

195
00:17:21,667 --> 00:17:24,621
- Ngesaba ukuthi abathembekile.
- Yeka ukucabanga okuphambene!

196
00:17:26,129 --> 00:17:28,455
Kwakusho iNkosi.

197
00:17:46,066 --> 00:17:50,977
Bheka, Nkosi Henry.
Yini esezowa?

198
00:17:51,864 --> 00:17:54,022
Imvula, mnumzane.

199
00:17:54,491 --> 00:17:58,109
Ingabe lokhu ngokuvamile
kwenzeke e-England?

200
00:17:58,871 --> 00:18:01,278
Imvula?

201
00:18:01,623 --> 00:18:04,458
Ngeshwa, mnumzane,
izikhathi eziningi kakhulu.

202
00:18:05,794 --> 00:18:09,958
Futhi benzani
amakoloni amelela?

203
00:18:11,049 --> 00:18:15,130
- Langa, mnumzane? "Impela."

204
00:18:15,387 --> 00:18:17,463
Futhi kuyilungelo lakho

205
00:18:17,764 --> 00:18:20,931
vikela ilanga lethu.

206
00:18:22,311 --> 00:18:26,474
UThomas Jefferson wenza ubaba

207
00:18:28,108 --> 00:18:31,144
ulahlekelwe ikhanda.

208
00:18:31,570 --> 00:18:34,903
Ngethemba ukuthi uyangincisha
mina okwaleso siphetho.

209
00:18:36,116 --> 00:18:38,654
Nakekela i-
Zulus, Bathurst,

210
00:18:39,661 --> 00:18:45,082
noma sizoba nomsebenzi odabukisayo
yokuthola umuntu ozokwenza.

211
00:18:49,838 --> 00:18:52,127
ONgangezwe Lakhe.

212
00:19:20,202 --> 00:19:23,535
Amabutho akwaZulu ayenjalo
manje ukulwa eningizimu.

213
00:19:24,164 --> 00:19:28,162
Nomsindo wokunqoba wawukhipha imisebe
ngaphesheya komngcele weNyakatho Kapa,

214
00:19:28,627 --> 00:19:31,996
lokho uShaka akusabisa ngakho
maqondana izifiki izindlela.

215
00:19:32,965 --> 00:19:36,001
Edolobheni laseKapa, ​​e
inqaba yeThemba Elihle,

216
00:19:36,301 --> 00:19:40,299
INkosi uCharles Somerset ilindele a
impendulo evela kubaphathi eLondon.

217
00:19:41,139 --> 00:19:44,888
Kodwa kwakubonakala sengathi akukho lutho oluzayo
futhi isikhathi sasihamba.

218
00:19:47,938 --> 00:19:51,058
LONDON JUNE 1823

219
00:19:55,779 --> 00:19:57,606
Sasingamaqhawe angaboni.

220
00:19:57,906 --> 00:20:02,533
Sizama ukuthola indlela
ukubhekana neqembu lonke,

221
00:20:03,036 --> 00:20:07,081
lapho sidinga kuphela a
i-Caucasian eyodwa.

222
00:20:09,585 --> 00:20:14,163
Ngiyesaba ukuthi angiqondi.

223
00:20:16,717 --> 00:20:21,295
Ake sithi, ngokwesibonelo nje,
ukuthi Worthing is King Shaka.

224
00:20:21,555 --> 00:20:25,422
Futhi lokho Wilkins
ungumbulali,

225
00:20:25,601 --> 00:20:28,886
njengoSomerset ngokucacile
kuchaza encwadini yakhe.

226
00:20:29,146 --> 00:20:33,226
Manje, xoxani ngombono
lokuhlasela abamhlophe,

227
00:20:34,026 --> 00:20:39,151
izidalwa abangakaze bazibone,
bekungeke yini lokho kubajabulise?

228
00:20:40,699 --> 00:20:44,827
Ngisho, kulula kakhulu
ukulwa nalokho okwaziwayo,

229
00:20:44,995 --> 00:20:47,700
kodwa ngokumelene nezinyanga?

230
00:20:48,582 --> 00:20:50,907
Lokho kwehluke kakhulu!

231
00:20:52,503 --> 00:20:56,121
Kuthiwani uma inyanga ivakashele enkantolo yethu

232
00:20:56,590 --> 00:21:00,125
njengohlobo lwe-diplomat
kusuka komunye umhlaba?

233
00:21:01,970 --> 00:21:05,470
Futhi uma ethi, “Yima, Shaka,
siyazi ukuthi uphetheni."

234
00:21:05,641 --> 00:21:09,259
"Ngilalele manje ngaphambili
ukunquma ngempi."

235
00:21:09,478 --> 00:21:14,140
"Sinemikhonto leyo mlilo, uyazi?
Bahamba ngawe." Bhebha, qhwa!

236
00:21:14,650 --> 00:21:17,223
Ibhubesi liyawa lishone ezitebhisini ezingu-600!

237
00:21:17,444 --> 00:21:20,943
“Nathi sinothuli lwemilingo
lokho kudala ukuduma,

238
00:21:21,406 --> 00:21:24,277
kanye neziqu ezingenalutho
ezenza ukuduma."

239
00:21:25,285 --> 00:21:27,361
Ngisho, ukumethusa?

240
00:21:28,247 --> 00:21:30,535
Ngamafuphi, Worthing, yebo.

241
00:21:30,874 --> 00:21:34,539
Impela izinhloli zizobe zikutshelile
mayelana nezibhamu kanye nesibhamu.

242
00:21:35,504 --> 00:21:36,784
Yebo, mhlawumbe,

243
00:21:37,339 --> 00:21:40,625
kodwa lezi akusizo ezethu
izikhali eziphezulu kuphela.

244
00:21:40,884 --> 00:21:45,345
Sinenye, madoda...
Impucuko!

245
00:21:46,348 --> 00:21:50,761
Iminyaka engaqondakali
babble wazama futhi wahlolwa.

246
00:21:51,687 --> 00:21:54,438
Uma singakwazi ukuthulisa isilo,

247
00:21:55,107 --> 00:21:57,146
okungenani singayidida

248
00:21:57,526 --> 00:22:00,610
ngenkathi uhlela a
isu lezempi.

249
00:22:02,948 --> 00:22:06,317
Uhlela kuphi
ukuthola inyanga

250
00:22:06,493 --> 00:22:07,868
uzimisele ukuya lapho,

251
00:22:08,203 --> 00:22:12,415
kanye nokufeza lelo cebo?

252
00:22:13,041 --> 00:22:16,375
Ngicabanga ukuthi ngiyazi
indoda ephelele, Worthing.

253
00:22:17,171 --> 00:22:19,459
Yebo, ngibe nenjabulo
nodumo ukukukhonza

254
00:22:20,299 --> 00:22:21,959
emkhunjini wasolwandle woNgangezwe Lakhe.

255
00:22:23,218 --> 00:22:25,626
ULieutenant Francis
UGeorge Farewell.

256
00:22:28,098 --> 00:22:33,056
Master emhlabeni nasolwandle kanye
eccentric ngokwanele ukwenza kanjalo.

257
00:22:33,770 --> 00:22:37,305
Okokuqala... Hlangana noShaka.

258
00:22:44,114 --> 00:22:46,949
Yilokho kuphela okufanele kube okukodwa
zezithiyo ezinkulu.

259
00:22:49,536 --> 00:22:52,454
Manje ukuqala. Ngiyabonga.

260
00:22:52,831 --> 00:22:56,330
Ukusebenzisa igama le-nautical, let
sibheke inkinga.

261
00:22:56,835 --> 00:22:59,160
Ngamahemuhemu engawezwa

262
00:22:59,463 --> 00:23:01,954
ohambweni lwami lokugcina lokuya e
I-Portuguese Lagoon,

263
00:23:02,299 --> 00:23:04,588
kubonakala sengathi
Inhloko-dolobha yaseShaka,

264
00:23:05,135 --> 00:23:07,543
okubizwa abomdabu baseBulawayo,

265
00:23:07,721 --> 00:23:09,381
Uma ngikhumbula kahle,

266
00:23:10,057 --> 00:23:13,722
itholakala ndawana thize
kule ndawo.

267
00:23:15,521 --> 00:23:19,020
Kunezindlela ezimbili kuphela zokuthola
lapho, endaweni evela eKapa,

268
00:23:19,816 --> 00:23:21,774
noma ngabe awubandakanyi
lokho kungenzeka,

269
00:23:22,611 --> 00:23:25,731
ngoba inhloso kuphela
owazama lokho kuwela,

270
00:23:25,906 --> 00:23:28,611
UDkt. Cowan othile
akaphindanga wavela.

271
00:23:29,826 --> 00:23:31,949
Ngakho-ke sinohambo lwasolwandle kuphela,

272
00:23:33,664 --> 00:23:36,534
ukwehla kwenye indawo
kulolo lwandle,

273
00:23:37,668 --> 00:23:39,707
iCosta Brava yaseNatali.

274
00:23:41,255 --> 00:23:43,413
Ngokusekelwe ocwaningweni lweNavy,

275
00:23:43,590 --> 00:23:46,342
izindawo ezimbili ezinhle kakhulu zokufika

276
00:23:46,552 --> 00:23:50,134
kukhona Bay of Santa Lucia
kanye neRio de Natal,

277
00:23:51,056 --> 00:23:54,390
- Nakuba kungase futhi kube inkinga.
- Ngayiphi indlela, uLieutenant?

278
00:23:55,143 --> 00:23:57,813
Akekho owake wehlela kulolo gu

279
00:23:59,022 --> 00:24:00,730
futhi wasinda ukuze axoxe indaba yakhe.

280
00:24:03,068 --> 00:24:05,820
ININGIZIMU AFRIKA

281
00:24:56,371 --> 00:24:58,245
UColonel Cloete ukhona, mnumzane.

282
00:24:59,208 --> 00:25:03,039
- Kuyini, Colonel?
- Izindaba ezivela eNyakatho, uShaka.

283
00:25:03,545 --> 00:25:05,752
Yini leyo mah
itulo elinonya?

284
00:25:06,548 --> 00:25:07,548
Awu, mnumzane.

285
00:25:08,550 --> 00:25:10,839
Ngokwemibiko,

286
00:25:11,470 --> 00:25:15,302
Kubukeka sengathi ibutho likaZulu
isivele isemngceleni.

287
00:25:15,933 --> 00:25:18,506
- Uqinisekile?
- Yebo.

288
00:25:18,685 --> 00:25:22,304
Bheka imithombo yami. Konke
ukhomba lapho.

289
00:25:22,606 --> 00:25:24,848
Futhi iLondon reinforcements?

290
00:25:25,859 --> 00:25:27,852
Angicabangi bona
ziyeza, Colonel.

291
00:25:28,987 --> 00:25:32,356
Nakuba kungekho muntu okwamanje
walunqoba lolo lwandle,

292
00:25:32,533 --> 00:25:34,027
akusho ukuthi angifuni.

293
00:25:34,201 --> 00:25:37,321
UNkulunkulu kuphela owazi izimo I
ngadlula ngiseyitilosi.

294
00:25:37,621 --> 00:25:39,448
Ngabe lokho kusho ukuthi
sizojoyina?

295
00:25:40,290 --> 00:25:42,283
Kunjalo, Thim. Yebo!

296
00:25:42,459 --> 00:25:44,831
Ngeke ngimoshe a
ithuba lokukhonza iNkosi yami,

297
00:25:45,629 --> 00:25:47,171
noma ukuthola amazinyo endlovu.

298
00:25:49,383 --> 00:25:51,506
Ingabe uthe uphondo lwendlovu, uLieutenant?

299
00:25:53,178 --> 00:25:56,215
Kuthiwa iNatal i
ipharadesi labazingeli bezinyo lendlovu.

300
00:25:58,225 --> 00:26:01,095
Worthing othandekayo, kakade
ngacabanga ukuthi ngizodinga

301
00:26:01,270 --> 00:26:04,021
yamadoda anamandla kanye nezihambi ukuze
ungiphelezele kulomsebenzi?

302
00:26:04,815 --> 00:26:08,148
Amadoda azimisele futhi akwazi ukubhekana
ezimpambanweni zogu

303
00:26:08,986 --> 00:26:10,729
ikakhulukazi uShaka Zulu.

304
00:26:11,864 --> 00:26:15,695
Ngokuhlangenwe nakho kwami, madoda ka
lolo hlobo lunesifiso esikhulu.

305
00:26:17,119 --> 00:26:19,028
Ubungathini
ukubayenga?

306
00:26:19,288 --> 00:26:22,657
Kuyoba yini udumo lweNkosi?
"Ngenkazimulo kaBrittany?"

307
00:26:23,292 --> 00:26:25,830
Ngidinga isibindi, Worthing,
hhayi ukushisekela izwe!

308
00:26:26,628 --> 00:26:28,372
Kukhona njalo inani
ukukhokhela isibindi

309
00:26:29,131 --> 00:26:31,622
futhi kulesi simo ngeke
ukukhokhelwa ngezinyo lendlovu.

310
00:26:32,801 --> 00:26:34,758
"Farewell Trading Company."

311
00:26:37,264 --> 00:26:39,173
Kuzwakala kukuhle, akunjalo?

312
00:26:40,684 --> 00:26:43,009
Uthi zikhona
izinkinga ezimbili ezinkulu.

313
00:26:43,562 --> 00:26:46,563
Esokuqala, uma ngaqonda
kahle, ukufika eShaka.

314
00:26:47,733 --> 00:26:50,899
- Ithini enye?
"Okusobala kakhulu, Thim."

315
00:26:51,403 --> 00:26:53,396
Ikholisa inkosi
yombuso wakudala

316
00:26:53,572 --> 00:26:55,648
ukuthi impucuko yethu
kufanele kwesatshwe,

317
00:26:56,742 --> 00:26:59,280
Lapho, eqinisweni, thina
azikho lapho.

318
00:27:00,120 --> 00:27:04,581
Amakhulu eminyaka olwazi awaguquki
noma ubani onamandla ezingeni lezempi.

319
00:27:05,209 --> 00:27:08,993
Njengoba u-Attila, noma u-Hun, evivinywa,
ukufuywa kuyancipha.

320
00:27:10,088 --> 00:27:12,128
Cha! Ukwesaba akusona isixazululo.

321
00:27:12,299 --> 00:27:15,335
Ngiqinisekile uShaka uyazi
lokho, ngaphezu kwalokho esikwenzayo.

322
00:27:17,179 --> 00:27:19,586
Cha, kuzofanele sihambe
ngezinye imizwa,

323
00:27:20,307 --> 00:27:24,886
- Njengeze zokuziqhenya.
- Ize, Francis!

324
00:27:25,646 --> 00:27:28,137
Lokho kukhulu
ubuthakathaka bomuntu,

325
00:27:28,315 --> 00:27:31,232
noma ngabe banguHun,
IsiNgisi noma isiZulu.

326
00:27:31,860 --> 00:27:33,236
Elizabethe!

327
00:27:37,908 --> 00:27:41,526
Ake ngethule uMnu. Worthing.

328
00:27:42,079 --> 00:27:44,830
U-Tim Wilkins.
"Madoda mkami."

329
00:27:45,457 --> 00:27:47,450
- Madame. "Ngijabule Nkosazane."

330
00:27:48,377 --> 00:27:51,128
ULieutenant, angizange
yazi wayeshadile.

331
00:27:52,714 --> 00:27:54,956
Abaningi bayakukholelwa lokho
lokhu akunakwenzeka

332
00:27:55,133 --> 00:27:58,467
ukuthi umyeni wami angabuyisana
amaphupho akhe nanoma yini enye.

333
00:27:58,971 --> 00:28:01,378
Futhi ngaphandle
umqondo osebenzayo ngakho,

334
00:28:01,557 --> 00:28:04,012
Amaphupho ami azobe eshabalala.

335
00:28:04,768 --> 00:28:07,722
Bese sifaka i-toast ku-
ilanga lamakoloni

336
00:28:10,065 --> 00:28:11,476
nophondo lwendlovu.

337
00:28:18,615 --> 00:28:22,483
I-CAPE CITY NGEMUVA IZINYANGA EZINE

338
00:28:54,069 --> 00:28:57,709
“KuNkosi uCharles Somerset, uMbusi waseKapa
Ikoloni, i-Afrika yamaKoloni. Nkosi Charles othandekayo,"

339
00:28:57,733 --> 00:29:01,019
Ngangikhathazeke kakhulu ngokufunda

340
00:29:04,411 --> 00:29:06,984
incwadi yakho evela ku
usuku oludlule ngoJanuwari 7.

341
00:29:07,748 --> 00:29:11,698
Ngiyaqinisekisa ukuthi mina nabaKhe
Ubukhosi sabelane ngokukhathazeka

342
00:29:11,960 --> 00:29:15,080
mayelana nesiZulu
usongo njengoba wawuchaza.

343
00:29:16,131 --> 00:29:20,211
Ngeshwa, ngenxa yokusikwa kwe
izindleko zomnotho nezempi,

344
00:29:20,385 --> 00:29:23,221
ukuthi uMqhele owamukelwa kusukela
ekupheleni kwezimpi zeNapoleonic,

345
00:29:23,764 --> 00:29:26,599
Uhulumeni Wobukhosi Bakhe
ayinayo imibandela,

346
00:29:26,767 --> 00:29:29,602
ukuvumela ukunikezwa
yamasosha aseBrithani.

347
00:29:30,479 --> 00:29:32,103
Noma kunjalo, Sir Charles,

348
00:29:33,148 --> 00:29:35,604
ngemuva kokucubungula kahle,

349
00:29:35,901 --> 00:29:39,601
IKhabhinethi yamaKoloni yasungula
elinye icebo,

350
00:29:41,073 --> 00:29:42,982
ombhali wayo...

351
00:29:44,117 --> 00:29:50,120
ULieutenant Francis
UGeorge Farewell,

352
00:29:51,708 --> 00:29:55,457
ukwazana kwakhe, futhi
ophethe lesi sigameko.

353
00:29:58,006 --> 00:30:01,589
Ngethemba ukuthi uyafuna

354
00:30:01,802 --> 00:30:09,347
ukuthi umsebenzi kaLieutenant Farewell, wamukele
konke ukukhuthazwa nokusekelwa...

355
00:30:12,020 --> 00:30:16,517
futhi ubhekane nakho njengekhambi elingcono kakhulu le
inkinga. "Nina 60,000 maqhawe akwaZulu",

356
00:30:21,405 --> 00:30:22,605
uzimisele ukuhlasela leli koloni,

357
00:30:27,703 --> 00:30:33,159
futhi Engikuthumela umqhele ukuvimbela ukubulawa kwabantu bonke,
owesifazane nengane ewela nabo. Kuxolisa ngokuzikhukhumeza...

358
00:30:33,834 --> 00:30:36,076
futhi...

359
00:30:37,296 --> 00:30:42,670
Akunacala, uLieutenant,

360
00:30:43,218 --> 00:30:47,133
Wena!

361
00:31:11,496 --> 00:31:14,700
Ngidinga isiphuzo. "Ingabe nguwe
nami, uLieutenant?"

362
00:31:16,919 --> 00:31:18,543
Ngenjabulo, Sir Charles.

363
00:31:34,186 --> 00:31:36,060
Cishe ezinyangeni ezimbili,

364
00:31:36,939 --> 00:31:41,019
Ngiphakamisa ukwehla nge
iqembu elikhethwe ngokucophelela eNatal.

365
00:31:41,527 --> 00:31:44,978
Izaba zethu kuzoba ukuthi thina
bangabathengisi bezinyo lendlovu,

366
00:31:45,781 --> 00:31:47,857
kodwa lokho kuzoba
ukuzifihla nje.

367
00:31:49,117 --> 00:31:51,905
Inhloso yami ukungena
thintana noShaka Zulu

368
00:31:52,538 --> 00:31:55,989
ukuze uthole umbimbi
Ubukhosi bakhe, iNkosi uGeorge.

369
00:31:56,208 --> 00:31:59,162
Izivumelwano, ze
abantu abaphucuzekile,

370
00:32:00,045 --> 00:32:02,714
Hhayi okwabantu abanonya. Umqondo uthi...

371
00:32:04,132 --> 00:32:05,543
okungenangqondo ngokuphelele.

372
00:32:06,260 --> 00:32:09,344
Noma uthola isivumelwano,

373
00:32:09,888 --> 00:32:12,806
UShaka akasoze ayenza indima yakhe.

374
00:32:13,141 --> 00:32:15,597
Amanani okuhle kanye
ububi, ukuphila nokufa,

375
00:32:15,769 --> 00:32:19,220
azifakiwe emithethweni yazo yokuziphatha.
Izenzo zakhe ziyakufakazela lokho.

376
00:32:20,357 --> 00:32:24,355
Awukho umbono oqondile
ebudlelwaneni babo babantu.

377
00:32:25,445 --> 00:32:27,153
Bangamaqaba, u-lieutenant,

378
00:32:27,823 --> 00:32:30,029
futhi amaqaba awahlakaniphile.

379
00:32:30,868 --> 00:32:32,777
Ngabe kuzoba njalo, mfundisi?

380
00:32:34,162 --> 00:32:38,374
UCicero wayengeyena umhedeni?
"Tacitus, Virgil, Homer?"

381
00:32:38,750 --> 00:32:42,285
UJulius Caesar, uPlato,
U-Aristotle, uSocrates?

382
00:32:43,797 --> 00:32:47,877
- Uyafuna ukuqhubeka?
"Bebehlakaniphile labo, uLieutenant."

383
00:32:48,051 --> 00:32:50,625
Ungafuni ukuqhathanisa
nabo noShaka.

384
00:32:50,846 --> 00:32:53,337
Uyiqaba
nombulali!

385
00:32:53,807 --> 00:32:56,927
Futhi Charlemagne
kwaba, ngendlela yakhe.

386
00:32:57,144 --> 00:33:00,928
Angiqondi, Farewell.

387
00:33:02,816 --> 00:33:03,979
Nkosi Charles,

388
00:33:05,819 --> 00:33:10,031
okuwukuphela kwendlela uMqhele
igcina izindawo zayo

389
00:33:10,199 --> 00:33:12,903
e-Afrika, eMelika noma e-Asia,

390
00:33:13,452 --> 00:33:17,781
wukususa ubuzenzisi futhi uqale
ukuphatha abanye njengabalinganayo.

391
00:33:19,499 --> 00:33:22,785
Ngicabanga ukuthi yilokho
umlayezo wobuKristu beqiniso.

392
00:33:25,589 --> 00:33:26,787
Awuvumi yini Mfundisi?

393
00:33:27,299 --> 00:33:30,882
Noma ingabe izimiso zethu zokuziphatha
ukuthethelela izindlela ezisetshenzisiwe?

394
00:33:33,013 --> 00:33:36,845
Noma kunjalo, ngiphakamisa
ethinta uShaka Zulu

395
00:33:37,768 --> 00:33:40,722
ukuxoxisana ngomfelandawonye
neGreat Britain.

396
00:33:41,688 --> 00:33:45,437
Uma kunjalo, ngithemba lokho kuphela
Inkosi uShaka ihlakaniphe kakhulu

397
00:33:45,901 --> 00:33:49,186
ukuthi uPapa Alexander
U-Borgia wayezoba.

398
00:33:50,197 --> 00:33:53,897
Ngiyawazisa umbono wakho, Mnu.
Ukuvalelisa,

399
00:33:55,786 --> 00:34:00,578
kodwa ngokuqinisekile ayikaziswa
kwesimo e-Afrika

400
00:34:01,708 --> 00:34:04,994
futhi ngiyasola ukuthi uMnu. Vegte,

401
00:34:05,587 --> 00:34:08,161
isakhamuzi sethu esinguchwepheshe waseDashi,

402
00:34:08,340 --> 00:34:10,498
vumelana nalokhu engikushoyo.

403
00:34:11,718 --> 00:34:17,139
Cha, angicabangi ukuthi kufanele
gunyaza lo msebenzi ongenangqondo.

404
00:34:17,474 --> 00:34:19,301
Kodwa awunakho
ukukhetha, Nkosi Charles.

405
00:34:20,811 --> 00:34:24,346
Igunya likaMnu. Farewell
iphuma ku-Downing Street

406
00:34:25,774 --> 00:34:28,443
kanye nezimfuno zeKhabhinethi yamaKoloni

407
00:34:28,819 --> 00:34:31,310
ukubambisana okuphelele.

408
00:34:38,120 --> 00:34:40,112
Awu, uma usinika
imvume, madoda,

409
00:34:40,956 --> 00:34:45,997
Asizange sichithe izinyanga ezine
olwandle ukukhuluma ngomlando.

410
00:34:46,503 --> 00:34:49,588
Nkosi Charles, nginayo
ukuqasha iqembu.

411
00:34:56,847 --> 00:34:58,009
Sawubona, mnumzane.

412
00:35:00,392 --> 00:35:02,598
ULieutenant! Uxolo
mina, madoda.

413
00:35:02,978 --> 00:35:04,971
Mnu. Farewell, kwangathi
Ngiyakuphelezela?

414
00:35:07,482 --> 00:35:10,152
Ngifuna uqonde, Mnu.
Ukuvalelisa,

415
00:35:10,736 --> 00:35:14,401
lokho kuzobhekana nakho
izimo ezimbi.

416
00:35:15,866 --> 00:35:19,911
Ngiyabonga, Mnu. Vegte. Eyakho
isaziso sizoba usizo kakhulu.

417
00:35:20,245 --> 00:35:21,360
UMnu. Farewell,

418
00:35:23,749 --> 00:35:25,658
Ngifuna ukukuphelezela
ohambweni lwakho.

419
00:35:28,462 --> 00:35:31,214
Ngoba ngikhuluma
ulimi oluhle isiXhosa,

420
00:35:31,381 --> 00:35:33,789
okufana kakhulu
kwelamaZulu.

421
00:35:35,511 --> 00:35:37,053
Kafushane, uMnu. Farewell,

422
00:35:38,180 --> 00:35:41,631
Ngingaba semqoka
ohambweni lwakho.

423
00:35:45,145 --> 00:35:46,343
Kungenzeka.

424
00:35:47,397 --> 00:35:49,935
Ingabe leyo yindlela yesiNgisi
uthi uyangemukela?

425
00:35:52,319 --> 00:35:53,319
Kungenzeka.

426
00:35:56,198 --> 00:35:59,115
IKHOLONYI YASENyakatho BORDER KAPA

427
00:36:46,665 --> 00:36:49,785
Isimo emngceleni
kwase kuba okungalawuleki.

428
00:36:50,711 --> 00:36:53,415
Ngesibhicongo samaZulu
ngilibangise eningizimu,

429
00:36:53,589 --> 00:36:57,040
Izizwe ezazibaleka zalwa
endaweni esele.

430
00:36:57,759 --> 00:37:00,760
Izimpi zasekamu eziphelelwe ithemba
zazivamile eNyakatho

431
00:37:01,054 --> 00:37:03,545
kanye nabalimi bomngcele
waqala ukwethuka

432
00:37:03,724 --> 00:37:07,140
ngenxa yokuntengantenga okudalwe
ngalezi zigameko zodlame.

433
00:37:08,020 --> 00:37:10,511
Lokhu kwakudinga ngokushesha
isenzo esivela eNkosini Charles.

434
00:37:10,814 --> 00:37:15,642
Imisebe! Tshela fucking
Valelisa ukwenza ngokushesha.

435
00:37:16,612 --> 00:37:18,770
- Ungahamba!
- Yebo mnumzane.

436
00:37:25,162 --> 00:37:28,495
Kodwa uLieutenant Francis George
Ukuvalelisa akazange esabe

437
00:37:28,665 --> 00:37:31,239
ngokuklabalasa kwe
uCharles Charles.

438
00:37:31,502 --> 00:37:34,835
Ukwazi ukubaluleka kwecebo elicophelelayo
ohambweni lwalolu hlobo,

439
00:37:35,589 --> 00:37:38,874
aphenye ngokucophelela ukuthi ubani
bengazi ukuthi kuzoba usizo,

440
00:37:39,551 --> 00:37:42,007
Yini emlethe kimi,

441
00:37:42,804 --> 00:37:44,714
emhlanganweni obuzokwenza
shintsha inkambo

442
00:37:44,890 --> 00:37:48,259
yami evele ivundile emicimbini
kanye nokuhlala okungavamile e-Afrika.

443
00:37:49,061 --> 00:37:51,516
Futhi ngangizoshintsha ukuphila kwami ​​futhi.

444
00:37:51,897 --> 00:37:54,388
Sawubona, Mnu. Fynn. "Lokhu
nguLieutenant Farewell."

445
00:37:54,858 --> 00:37:56,898
Sithumela umlayezo
endaweni yakho yokuhlala,

446
00:37:57,236 --> 00:38:01,779
ekhuluma ngokubamba kwakhe iqhaza kuMnu.
Uhambo lukaKhisimuzi lokuvalelisa.

447
00:38:02,741 --> 00:38:05,695
Njengodokotela futhi
umqondisi ophethe,

448
00:38:06,411 --> 00:38:10,243
UMnu. Vegte ungitshela ukuthi eyakhe
isipiliyoni kulezi zindawo sibanzi.

449
00:38:10,749 --> 00:38:12,374
Yebo, ngiwutholile umlayezo.

450
00:38:21,468 --> 00:38:24,635
Bathi kuvimbela izifo,
kodwa ngemva kwezinkinga ezine zikamalaleveva,

451
00:38:24,805 --> 00:38:28,221
- Ngiqala ukungabaza ukusebenza kwayo.
- Umalaleveva?

452
00:38:29,226 --> 00:38:30,685
Ingabe yilokho abahlupheka ngakho?

453
00:38:31,687 --> 00:38:34,308
Lokho ... Ingxube ye

454
00:38:36,775 --> 00:38:39,064
yellow fever,
isifo sohudo, ikholera,

455
00:38:41,238 --> 00:38:43,195
kanye nezifo ze-
umoya, okuyi...

456
00:38:44,449 --> 00:38:47,367
okunzima kakhulu ukuxilonga futhi
cishe akunakwenzeka ukwelapha.

457
00:38:50,539 --> 00:38:53,409
UNkulunkulu kuphela ongenza lezi
abantu bayaphila

458
00:38:53,625 --> 00:38:55,333
kuye, namanje,
indawo engaziwa.

459
00:38:55,502 --> 00:38:57,502
Noma mhlawumbe kungenxa Yakhe
thanda ukuthi bangezi.

460
00:38:57,838 --> 00:39:01,788
Ngitshele, uLieutenant, kungani ngizama
kulawo mazwe ashiywe?

461
00:39:02,593 --> 00:39:04,669
Wazi ngani
indoda okuthiwa uShaka?

462
00:39:09,224 --> 00:39:11,016
Lokho kuphendula eyakho
umbuzo, uLieutenant?

463
00:39:11,518 --> 00:39:16,061
AbakwaMasane, bakwaNxumalo,
Hlubis, Cunus, Ngwanes,

464
00:39:17,107 --> 00:39:20,690
labanye abanengi batshaywa
eNingizimu-mpumalanga Afrika,

465
00:39:21,737 --> 00:39:23,480
ebalekela imikhonto kaShaka,

466
00:39:24,198 --> 00:39:26,356
ukuzitika ngabahwebi bezigqila

467
00:39:26,533 --> 00:39:28,893
futhi emabuthweni amaNgisi e
imingcele yeCape Colony.

468
00:39:29,244 --> 00:39:33,028
Ngandlela thize, ngezakamuva kakhulu
izisulu zomlando wamanje.

469
00:39:33,373 --> 00:39:36,742
Uma ngingaqhathanisa, kukhona
"AmaJuda azulazulayo" ase-Afrika,

470
00:39:37,711 --> 00:39:39,538
ebalekela uFaro uShaka,

471
00:39:41,465 --> 00:39:44,217
kwabaseBhabhiloni
ukuthunjwa kobugqila.

472
00:39:44,968 --> 00:39:50,093
Fynn, le ndawo
ububanzi njengoba besho,

473
00:39:50,849 --> 00:39:52,972
UFaro kufanele anikele
okuthile kulaba bantu

474
00:39:53,143 --> 00:39:57,307
esikhundleni sokwethembeka kwabo. Uma
bekungesibo bonke abezahlakazwa.

475
00:39:58,941 --> 00:40:03,270
- Ufundile "Fausto", uLieutenant?
"Kusuka ku-Marlowe, Bacon, Lessing noma Goethe?"

476
00:40:04,947 --> 00:40:08,150
Thinta. Watholani uFaust
ngenxa yokwethembeka kwakhe?

477
00:40:10,035 --> 00:40:13,985
Kukhona inganekwane, uLieutenant,
phakathi kwabelaphi bomdabu,

478
00:40:14,873 --> 00:40:16,866
ngengane. A
ingane yesiprofetho.

479
00:40:18,335 --> 00:40:20,624
Bathi kuzokwenzeka
avele enkathini

480
00:40:20,796 --> 00:40:24,165
lapho igama elithi Amazulu
kuyosho ukwesaba nokufa.

481
00:40:25,968 --> 00:40:29,586
Abaningi babona uShaka njengoyena
ukugcwaliseka kwaleso siprofetho.

482
00:40:31,473 --> 00:40:37,060
Woza, Fyn. Uhlakaniphe kakhulu
ukukholelwa ezeni.

483
00:40:38,939 --> 00:40:40,766
Ngayibona leya ngane, Farewell.

484
00:40:42,442 --> 00:40:43,901
Hhayi mathupha,

485
00:40:45,654 --> 00:40:47,254
Kodwa emehlweni ka
ababalekayo.

486
00:40:48,115 --> 00:40:51,235
Emehlweni alezi ziboshwa.

487
00:40:52,578 --> 00:40:58,532
Awu, ngitshele-ke ukuthi uphakamisa kanjani
ukuthi siyayiqeda lengane kasathane?

488
00:40:58,834 --> 00:41:02,452
Emgwaza esifubeni
ngobusuku benyanga egcwele?

489
00:41:03,964 --> 00:41:06,835
Ukube ibingekho enye indlela yokuphuma,
ULieutenant, kuzofanele simbulale.

490
00:41:08,010 --> 00:41:10,583
Angicabangi ukuthi siyahamba
ukubamba iqhaza nathi.

491
00:41:11,638 --> 00:41:14,509
Singathola okunye
izindlela zokwenza lokhu,

492
00:41:15,392 --> 00:41:16,590
ngaphandle kwegazi elingaka.

493
00:41:19,396 --> 00:41:22,101
- Ingabe sithembele kuwe?
- Ingabe uMnu Vegte uyahamba?

494
00:41:22,733 --> 00:41:24,108
Yebo, Mnu. Fynn.

495
00:41:26,904 --> 00:41:28,314
Khona-ke, yebo, uLieutenant.

496
00:41:32,117 --> 00:41:33,742
Kungcono ukuba nawe.

497
00:41:36,079 --> 00:41:37,657
Futhi sengathi uNkulunkulu angasisiza!

498
00:41:51,428 --> 00:41:52,591
Ngicela umnumzane olandelayo.

499
00:41:53,722 --> 00:41:56,011
Khululeka thina
ngeke kube yinde.

500
00:41:59,311 --> 00:42:01,138
- Igama? "Henry Ogle, mnumzane."

501
00:42:02,648 --> 00:42:05,221
Hlala phansi, Mnu. Ogle.
- Ngiyabonga Nkosi yami.

502
00:42:10,030 --> 00:42:14,692
- Ingabe wazi konke mayelana nalolu hambo?
- Iningi. Ogwini olusempumalanga.

503
00:42:15,994 --> 00:42:17,157
Yini umsebenzi wakho, Mnu. Ogle?

504
00:42:17,412 --> 00:42:19,405
Itilosi, kodwa nami futhi
ewusizo emhlabeni.

505
00:42:19,831 --> 00:42:21,031
Ingabe uye wasebenza emikhunjini ehloniphekile?

506
00:42:21,375 --> 00:42:25,669
- Okungcono kakhulu, ku-H.M.S. Ukunqoba.
- Kuhle kakhulu.

507
00:42:27,631 --> 00:42:28,710
Uqashiwe.

508
00:42:30,175 --> 00:42:32,797
Ngokulangazela okufanele, ngenisa
ngokwakho kuMnu. Vegte

509
00:42:33,262 --> 00:42:36,761
futhi uzokufundisa isiZulu esiyisisekelo.
Ngiyabonga.

510
00:42:38,058 --> 00:42:39,089
Ngiyabonga, mnumzane.

511
00:42:41,186 --> 00:42:42,728
Okulandelayo, sicela, Thim.

512
00:42:43,522 --> 00:42:44,522
I-Tonino!

513
00:42:46,316 --> 00:42:47,775
Tonino yini?

514
00:42:49,361 --> 00:42:51,934
- I-Tonino kuphela. "UTonino kuphela?"

515
00:42:53,949 --> 00:42:56,866
Kanti uphi uSolo
I-Tonino ivela?

516
00:42:57,828 --> 00:42:59,737
- Italy.
- Italy?

517
00:43:01,123 --> 00:43:04,706
- Iyini inhloso yakho?
- I-adventure!

518
00:43:05,586 --> 00:43:08,255
Ngicabanga ukuthi uyakwazi
lokuthola okunye.

519
00:43:10,632 --> 00:43:11,632
Sawubona, mnumzane.

520
00:43:12,718 --> 00:43:14,591
- Igama? "Popham, mnumzane."

521
00:43:14,928 --> 00:43:17,680
Ngicabanga ukuthi i-Popham isiteketiso.

522
00:43:18,307 --> 00:43:20,383
- Cha, mnumzane.
- Ingabe igama ubhapathizo?

523
00:43:21,185 --> 00:43:22,513
Angilona iKhatholika, mnumzane.

524
00:43:25,606 --> 00:43:28,809
UJohn Cane, 45, itilosi eliqeqeshiwe.

525
00:43:29,193 --> 00:43:31,897
Ngiyazi ukupheka nokubamba
isibhamu njengawo wonke umuntu.

526
00:43:32,613 --> 00:43:34,237
Amakhono abalulekile.

527
00:43:35,407 --> 00:43:38,159
- Zibonakalise futhi uziqashe.
- Ngiyabonga Nkosi yami.

528
00:43:45,125 --> 00:43:46,916
= Thim, olandelayo, ngicela.

529
00:43:49,963 --> 00:43:50,963
Olandelayo!

530
00:43:54,134 --> 00:43:57,301
- UZakariya Abrahams.
"Ngena mnumzane."

531
00:43:59,640 --> 00:44:01,597
UMnu uZakariya
Abrahams, madoda.

532
00:44:03,393 --> 00:44:04,425
UMnu Abrahams?

533
00:44:08,607 --> 00:44:12,023
Ungezi ukuzonikela
hamba nathi, akunjalo?

534
00:44:12,319 --> 00:44:13,944
Ngethemba kanjalo, Mnu. Fynn.

535
00:44:14,863 --> 00:44:15,894
UMnu Abrahams ukhona

536
00:44:16,865 --> 00:44:20,697
umholi wezohwebo
umphakathi walapha eKapa.

537
00:44:22,955 --> 00:44:24,781
UMnu. Abrahams, kanye no
ukuhlonishwa okukhulu,

538
00:44:25,624 --> 00:44:28,957
Uhambo lwethu luzoba buhlungu
futhi mhlawumbe kuyingozi.

539
00:44:30,045 --> 00:44:33,046
Kufanele futhi kuthathe isikhathi eside.

540
00:44:34,091 --> 00:44:37,460
ULieutenant, ngine-
isipiliyoni esingaphezu...

541
00:44:37,678 --> 00:44:41,094
60 iminyaka ezithakazelisayo.

542
00:44:41,473 --> 00:44:44,593
Kodwa impilo yami ilungile.

543
00:44:45,561 --> 00:44:47,055
Ngitshele, Mnu. Abrahams,

544
00:44:47,646 --> 00:44:50,813
Yini ongasinika yona
umnikelo omuhle?

545
00:44:52,067 --> 00:44:55,816
Ngokuphathelene ne
bonke abanye abasebenzi,

546
00:44:56,321 --> 00:45:01,030
Ngingumhwebi ongcono kakhulu
ogwini olusempumalanga ye-Afrika

547
00:45:01,618 --> 00:45:05,283
ngaphandle kokufaka i-
American advanced

548
00:45:05,497 --> 00:45:09,198
noma ochwepheshe base-Arab.

549
00:45:09,751 --> 00:45:13,915
IBrithani idinga ukuthuthukisa
ukuhweba ezindaweni zayo

550
00:45:15,424 --> 00:45:20,928
futhi ngizoqhubeka ngibe a
isihloko esibalulekile saseBrithani.

551
00:46:08,185 --> 00:46:11,470
EMUVA EMASONTO AMATHATHU

552
00:47:01,113 --> 00:47:03,319
Woza, bambelela esandleni sami.
Bamba kancane!

553
00:47:26,054 --> 00:47:28,213
ULieutenant, ake ngikusize.

554
00:48:09,181 --> 00:48:11,277
Usizo!

555
00:48:13,810 --> 00:48:16,479
Ikhiphe emanzini!

556
00:48:16,480 --> 00:48:20,478
Woza Fynn, asekhona
abantu bephila! Ngisize!

557
00:48:42,673 --> 00:48:44,795
Ilungile.

558
00:48:47,094 --> 00:48:49,335
ULieutenant!

559
00:48:50,514 --> 00:48:52,837
Bheka!

560
00:48:54,518 --> 00:48:56,971
ULieutenant!

561
00:48:58,397 --> 00:49:00,638
Bheka!

562
00:49:03,986 --> 00:49:06,773
Umuntu! Bheka lapha!

563
00:49:22,796 --> 00:49:24,888
Woza!

564
00:49:25,674 --> 00:49:29,043
Yehlisa izikhali zakho. Zikhiphe!

565
00:49:47,946 --> 00:49:50,153
Thula, unganyakazi!

566
00:50:36,787 --> 00:50:43,324
Mnumzane Vegte, batshele ukuthi singenile
ukuthula egameni leNkosi emhlophe.

567
00:50:46,380 --> 00:50:48,668
Mtshele ukuthi sifuna ukubona uShaka.

568
00:50:51,134 --> 00:50:53,292
Woza!

569
00:51:32,050 --> 00:51:34,338
Kuthule!

570
00:51:58,994 --> 00:52:00,987
Ngicabanga ukuthi bayathatha
mina ngenxa yolimi.

571
00:52:01,163 --> 00:52:03,643
Ngizokwenza okusemandleni ami. ngiyacabanga
abafuni ukusilimaza.

572
00:52:15,010 --> 00:52:17,679
- Senzenjani manje?
- Siyalinda.

573
00:52:20,682 --> 00:52:22,225
Akukho okunye ongakwenza.


